محمود بن محمد حسنى واعظ

22

تفسير شريف البلابل القلاقل (فارسى)

و گفته‌اند : از خاكتان آفريذ ، و باز بخاكتان برذ . « 1 » و گفته‌اند : همان معنى است كه رسول فرموذ : [ 64 - ر ] يحشر الناس يوم القيمه حفاة عراة عزلا « 2 » ثمّ تلا : « كَما بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ » « 3 » و گفته‌اند : شما را برانگيزاند بر آنچه مرده باشيذ ، مؤمن را با ايمان و كافر را با كفر . « 4 » مصنف گويذ : تقرير است بمعنى انكار ؛ يعنى : چنانك در ابتدا شما را آفريذند ، هم‌چنان بازمىگرذيد ، نه زيرا كه پاكتان آفريذ و ناپاك باز مىگرذيد . و اصل در [ هر ] چيز طهارت است . خلقت من التراب به غير ذنب * رجعت الى التراب مع الذنوب « 5 » اين ضعيف گويذ :

--> ( 1 ) - مجمع 4 / 411 ، رازى 5 / 145 . ( 2 ) - طبرى و مجمع : غرلا بالغين المعجمه و الراء المهملة جمع الاغرل و هو الاقلف يعنى ختنه نشده . و در تبيان غزلا بالعين مهمله و زاء معجمه آمده جمع اعزل به معناى مرد بىسلاح و لا يخفى كه اولى مناسب‌تر با آيهء كَما بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ است . عزل : Ozl ضعف و سستى ، بىسازى و بىسلاحى ( فرهنگ نفيسى / عزل ) ( 3 ) - طبرى 12 / 386 رقم 14500 و 14502 ، تبيان 4 / 384 ، رازى 5 / 145 . ( 4 ) - طبرى 12 / 382 - 384 رقم 14478 - 14493 ، مجمع 4 / 635 ، تبيان و رازى - همان صفحات . ( 5 ) - اصل نسخه : الذبوب .